Buty ortopedyczne wielu osobom wciąż kojarzą się wyłącznie z ciężkimi deformacjami stóp lub z obuwiem „leczniczym” o mało estetycznym wyglądzie. W praktyce jednak potrzeba stosowania butów ortopedycznych dotyczy znacznie szerszej grupy pacjentów – dzieci, dorosłych i seniorów – i bardzo często nie ma nic wspólnego z poważną niepełnosprawnością.
Czym są buty ortopedyczne?
Buty ortopedyczne to specjalistyczne obuwie zaprojektowane tak, aby:
- wspierać prawidłową biomechanikę stopy,
- ograniczać przeciążenia i ból,
- korygować lub kompensować wady ustawienia,
- umożliwiać bezpieczne chodzenie osobom z zaburzeniami ruchu.
Mogą być:
- wykonywane na indywidualne zamówienie,
- lub produkowane seryjnie, ale o cechach ortopedycznych (np. większa głębokość, miejsce na wkładki, odpowiednia konstrukcja podeszwy).
Kto najczęściej potrzebuje butów ortopedycznych?
1. Osoby z wadami stóp
Buty ortopedyczne są szczególnie ważne u pacjentów z:
- płaskostopiem (podłużnym lub poprzecznym),
- stopą wydrążoną,
- koślawością lub szpotawością stóp,
- haluksami,
- deformacjami palców (młotkowate, szponiaste).
W takich przypadkach zwykłe obuwie często nie zapewnia odpowiedniego podparcia, nasila dolegliwości bólowe i przyspiesza rozwój zmian.
2. Dzieci z nieprawidłowym rozwojem stóp
U dzieci buty ortopedyczne rozważa się m.in. przy:
- utrwalonych wadach stóp,
- zaburzeniach osi kończyn dolnych,
- chorobach neurologicznych,
- asymetriach chodu,
- współistniejących wadach postawy.
Ważne: nie każde dziecko potrzebuje butów ortopedycznych. Decyzja powinna być oparta na badaniu funkcjonalnym, a nie wyłącznie na wyglądzie stopy.
3. Osoby po urazach i operacjach
Buty ortopedyczne są często stosowane:
- po operacjach stopy lub stawu skokowego,
- po złamaniach i urazach,
- w okresie rekonwalescencji po zabiegach ortopedycznych.
W takich sytuacjach obuwie pomaga:
- stabilizować stopę,
- chronić operowane struktury,
- umożliwić bezpieczny powrót do chodzenia.
4. Osoby z chorobami neurologicznymi
Pacjenci z chorobami układu nerwowego bardzo często wymagają specjalistycznego obuwia. Dotyczy to m.in. osób z:
- mózgowym porażeniem dziecięcym,
- stwardnieniem rozsianym,
- chorobą Parkinsona,
- następstwami udaru,
- neuropatiami.
Buty ortopedyczne w tych przypadkach:
- poprawiają stabilność,
- zmniejszają ryzyko upadków,
- ułatwiają codzienne funkcjonowanie.
5. Osoby z cukrzycą i zespołem stopy cukrzycowej
U pacjentów z cukrzycą nawet niewielkie otarcia mogą prowadzić do poważnych powikłań. Buty ortopedyczne:
- zmniejszają punkty nadmiernego nacisku,
- chronią skórę przed urazami,
- pomagają zapobiegać owrzodzeniom.
W wielu przypadkach są one elementem profilaktyki, a nie tylko leczenia.
6. Seniorzy z bólem i niestabilnością
U osób starszych buty ortopedyczne są często stosowane przy:
- bólach stóp i kolan,
- zaburzeniach równowagi,
- deformacjach związanych z wiekiem,
- trudnościach w chodzeniu.
Dobrze dobrane obuwie poprawia komfort, bezpieczeństwo i realnie zmniejsza ryzyko upadków.
Kiedy zwykłe buty nie wystarczą?
Buty ortopedyczne warto rozważyć, gdy:
- ból stóp utrzymuje się mimo zmiany obuwia,
- stopa nie mieści się w standardowych butach,
- konieczne jest stosowanie wkładek, które nie mieszczą się w zwykłym obuwiu,
- pojawiają się otarcia, modzele lub rany,
- chód jest niestabilny lub bolesny.
To sygnały, że stopa potrzebuje czegoś więcej niż „lepszych butów ze sklepu”.
Czy buty ortopedyczne zawsze są konieczne?
Nie. W wielu przypadkach wystarczą:
- odpowiednio dobrane buty z cechami ortopedycznymi,
- indywidualne wkładki,
- fizjoterapia.
Buty ortopedyczne są potrzebne wtedy, gdy standardowe rozwiązania przestają działać lub nie zapewniają bezpieczeństwa i komfortu.
Kto decyduje o potrzebie butów ortopedycznych?
Najczęściej są to:
- ortopeda,
- lekarz rehabilitacji,
- neurolog,
- fizjoterapeuta (we współpracy z lekarzem),
- specjalista w sklepie ortopedycznym (na podstawie zlecenia).
Decyzja powinna być zawsze indywidualna, oparta na badaniu i realnych potrzebach pacjenta.
Buty ortopedyczne nie są „ostatecznością” ani oznaką poważnej choroby. Dla wielu osób są po prostu narzędziem poprawy komfortu, bezpieczeństwa i jakości życia.
Źródło: https://www.relax-med.pl/kiedy-buty-ortopedyczne-wskazania-fakty-i-zalecenia-specjalistow/
